Wirtualne muzeum

  • Parafia Ewangelicko-Augsburska w Laryszowie

    data publikacji: 23 listopada 2014 | rodzaj: Historia |

    Parafia Ewangelicko-Augsburska w Laryszowie wyodrębniła się z parafii tarnogórskiej. Po Plebiscycie w 1922 roku Laryszów znalazł się w granicach państwa niemieckiego, a wśród jego mieszkańców znajdowała się tylko jedna rodzina wyznania katolickiego.  Dla potrzeb ewangelickiej społeczności wzniesiono zatem kościół. Poświęcenia świątyni dokonano 8 lipca 1928 roku.

    czytaj więcej
  • Historia ewangelików w Kutnie

    data publikacji: 23 listopada 2014 | rodzaj: Historia |

    Historia ewangelików w Kutnie sięga czasów jeszcze sprzed drugiego rozbioru Polski. Byli to głównie rolnicy i rzemieślnicy. W latach 60-tych XVIII wieku Sejm podjął uchwałę, dzięki której przywrócono innowiercom (niekatolikom)prawa publiczne i swobodę organizowania życia religijnego. Dzięki tej decyzji ewangelicy otrzymali możliwość organizowania cmentarzy oraz budowy szkół i domów modlitwy, ponieważ administratorzy i dzierżawcy gruntów nie pobierali od nich podatków i dodatkowo zapewniali darmowe drewno na budowę.

    czytaj więcej
  • Lipiny

    data publikacji: 23 listopada 2014 | rodzaj: Historia |

    Mało kto wie, że przez jakiś czas w Lipinach funkcjonował kościół ewangelicki. Poświęcenia budynku dokonano 13 października 1901 roku czyli na 7 tygodni przed poświęceniem kościoła ewangelicko-augsburskiego Jana Chrzciciela w Świętochłowicach.  Historia lipińskiego zboru jest bardzo krótka. Wskutek szkód górniczych świątynię rozebrano zaledwie po 35 latach jej bytności.

    czytaj więcej
  • Świętochłowice

    data publikacji: 11 listopada 2014 | rodzaj: Historia Relacja fotograficzna | słowa kluczowe: Cmentarz, Donnersmarck, Kościół, Świętochłowice

    Świętochłowice – miasto, pełne absurdów i ciekawych zbiegów okoliczności.  Świętochłowice to miejsce którego ilość mieszkańców przypadających na jeden kilometr kwadratowy jest jednym z największych wskaźników w Europie. Wieża kościoła ewangelicko-augsburskiego, choć znajduje się w samym sercu centrum miasta, nie jest najwyższym punktem widokowym. Kościół stoi bowiem w bardzo bliskim sąsiedztwie szybów kopalnianych. Tuż obok plebanii biegną tory kolejowe.

    Ludność ewangelicka Świętochłowic początkowo przynależała do parafii w Chorzowie. Wraz z rozwojem przemysłu i napływem ludności w Chorzowie w kościelnych ławkach zaczęło brakować miejsca dla wiernych. Szybko pojawił się pomysł budowy kościoła w Świętochłowicach. Od zawiązania się komitetu budowlanego do poświęcenia budowli minęły niespełna 3 lata. Aktu poświęcenia neogotyckiego kościoła pod wezwaniem Jana Chrzciciela dokonał  generalny superintendent ks. Nehmic w asyście superintendenta ks. Bojanowskiego i ks. Argo, a wydarzenie to miało miejsce dnia 1 grudnia 1901 roku.  W 1904 roku wybudowano plebanię i rozpoczęto starania o założenie cmentarza.  Za sprawą ks. Schwenckera 1 maja 1910 poświęcono teren przy ul. Szpitalnej z przeznaczeniem pod cmentarz. Kilka miesięcy później na mocy decyzji konsystorza wrocławskiego parafia w Świętochłowicach stała się samodzielną jednostką.  W tym czasie organizowano tutaj nabożeństwa w języku polskim jak i niemieckim; zainicjowano powstanie blisko 10 związków i stowarzyszeń, wydawano pismo ewangelickie „Kirche und Heimat”.

    Po plebiscycie w 1922 roku Świętochłowice znalazły się po polskiej stronie.  Od tego czasu liczba ewangelików systematycznie spadała. Polscy ewangelicy aktywnie zrzeszali się w stowarzyszeniach i związkach.  Powołali m.in. Polskie Towarzystwo Oświaty i Sztuki „Jedność”, Towarzystwo Polaków Ewangelików, Ewangelickie Stowarzyszenie Niewiast, Związek Polskiej Młodzieży Ewangelickiej, Ewangelicka Kuźnica i inne.

    Okres przed II wojną światową i w trakcie jej trwania to wyjątkowo trudny czas dla świętochłowickich ewangelików. W styczniu 1945 roku grupa przedwojennych działaczy związków ewangelickich zabezpieczyła kościół, by nie dopuścić do zajęcia parafialnych posiadłości.  Ówczesny proboszcz umyślnie dokonał zniszczenia kartoteki parafialnej wcześniej ucząc się jej na pamięć. Dzięki temu, gdy napięcia nieco się uspokoiły można było bezpiecznie odtworzyć historię parafii.  Po 1945 roku Świętochłowice podzieliły demograficzny los innych górnośląskich parafii. Ilość parafian drastycznie spadła. Mimo to, Świętochłowice mogły pochwalić się imponującym chórem, który odnosił liczne sukcesy.  Pomimo stale malejącej liczby parafian, tradycje muzyczne świętochłowickiego zboru ewangelików są kultywowane do dnia dzisiejszego.

    Parafia w Świętochłowicach od lat żyje w bardzo bliskiej koegzystencji z Parafią Ewangelicko-Augsburską w Wirku wspólnie podtrzymując partnerstwo z parafiami ewangelickimi z Burgum w Holandii oraz z parafiami z Darmstadt i Wittenbergi w Niemczech.

    Bibliografia:

    Linki:

    Strona Parafii w Świętochłowicach.

    Blog świętochłowickiego parafianina.

    Strona młodzieży Parafii z Świętochłowic i Wirka.

     

    czytaj więcej
  • Miejsca pamięci.

    data publikacji: 22 października 2014 | rodzaj: Audio Historia Wywiad | słowa kluczowe: Bytom, Cmentarz, Ewangelicy, Kamienice, Kleinfeld, Kościół, Szkoła, ZUS

    Ks. Sebastian Mendrok opowiada o miejscach związanych z bytomskimi ewangelikami.

    czytaj więcej